میراث‌آریا: نقاشی‌های اتاق پذیرایی مجموعه فرهنگی تاریخی قلعه چالشتر شهرکرد راوی داستان‌هایی از شاهنانه و گنجنامه است.

مجموعه فرهنگی تاریخی قلعه چالشتر به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مکان‌های گردشگری تاریخی چهارمحال و بختیاری با دو عمارت جداگانه قاجاری و شِش موزه میزبان گردشگران و مسافران از نقاط مختلف کشور و دنیا است.

مجموعه فرهنگی تاریخی قلعه چالشتر به‌عنوان نمادی از تلفیق معماری ایرانی اروپایی با هنر حجاری (سنگ‌تراشی) است که سال ۱۳۲۳ هجری قمری برابر ۱۲۸۰ هجری خورشیدی در چالشتر و در زمینی به وسعت هشت هزار متر مربع با زیربنای سه هزار مترمربع احداث شده است.

معماری بنای مجموعه فرهنگی تاریخی قلعه چالشتر تلفیقی از معماری‌های مربوط به دوران قاجار آمیخته با معماری اروپایی است که در آن ۴۰ ستون ایستاده از جنس سنگ و نقش‌برجسته‌هایی با هنر حجاری (سنگ‌تراشی) با طرح‌های متفاوت وجود دارد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری گفت: بنا بر گفته بزرگان چالشتر در قدیم، شواهد موجود و همچنین بر پایه بررسی عکس‌های هوایی دهه ۳۰، دورتادور چالشتر ۲۲ برج مُدَوَر با چهار دروازه در چهار طرف وجود داشته است.

علیرضا جیلان تأکید کرد: مجموعه فرهنگی تاریخی قلعه چالشتر در گذشته سردر و دروازه‌هایی داشته که بسیاری آن‌ها از بین رفته و بازمانده‌های آن در روند توسعه کنونی شهر در معرض آسیب قرار گرفته است.

او افزود: بُرج و باروی چالشتر با شِش متر ارتفاع و سه متر عرض از آجر و خشت ساخته شده است و براساس گمانه‌زنی‌ها، قدمت آن می‌تواند مربوط به دوره صفویه باشد.

جیلان تصریح کرد: اتاق‌های مجموعه فرهنگی تاریخی قلعه چالشتر با نقش‌هایی به سبک نقاشی لَندَنی و تلفیقی از هنر نقاشی ایرانی و اروپایی تزئین شده است که این سبک نقاشی در دوره قاجاریه به اوج خود می‌رسد و شامل نقش‌های گل و گلدان، افسانه لیلی و مجنون، داستان بهرام گور، نقوش اسلامی مانند یوسف و زلیخا به‌همراه خط نوشته‌ای از آیه‌های قرآن است.

او یادآور شد: اِزاره‌های سنگی زیرزمین مجموعه فرهنگی تاریخی قلعه چالشتر شامل نقش‌های گیاهی، خوشه انگور، درختان انتزاعی، فرشتگان بالدار و گل و گلدان‌های برجسته است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری  صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری اضافه کرد: نام قلعه چالشتر در متون مختلف مانند «مرآت البلدان ناصری» و «سفرنامه هانری رنه دالمانی، هنرشناس فرانسوی» آورده شده است که نشان از اهمیت این مجموعه فرهنگی تاریخی دارد.

او گفت: حمام مجموعه تاریخی فرهنگی قلعه چالشتر با کاشی‌های آبی فیروزه‌ای و سفید، سقف اندرونی آن به‌صورت قاب و پنجره‌های اتاق‌ها و درها با هنر گره‌چینی از جنس چوب درخت گردو ساخته و تزئین شده است.

جیلان تأکید کرد: هم‌اکنون شِش موزه شامل «موزه کار و زندگی (مردم‌شناسی)»، «موزه حمام»، «موزه سنگ»، «موزه دست‌بافت‌های محلی»، «موزه صنعت» و «موزه اتاق نقاشی» در مجموعه فرهنگی تاریخی قلعه چالشتر فعالیت دارد.

او افزود: تاکنون آثار با ارزش فرهنگی و تاریخی شامل مسجد جامع، منزل ستوده، خانه آزاده، سردر قلعه، اتاق نقاشی، موزه مردم‌شناسی، موزه سنگ و موزه حمام چالشتر در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری  صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری تصریح کرد: در موزه «دست‌بافت‌های محلی» مجموعه فرهنگی تاریخی قلعه چالشتر انواع قالی، گلیم، گبه، وریس و شیردنگ با بیش از یک قرن سابقه نگهداری می‌شود.

او یادآور شد: «موزه حمام» این مجموعه از سه قسمت رختکن، میان‌درب (راهرو) و گرم‌خانه تشکیل شده که گرم‌خانه شامل شاه‌نشین و خزینه آب سرد و گرم است.

جیلان اضافه کرد: موزه «کار و زندگی (مردم‌شناسی)» ۳۰۰ قطعه دارد که این آثار در ۱۰۰ سال گذشته مورد استفاده مردم بوده است.

او گفت: در موزه «اتاق نقاشی» مجموعه فرهنگی تاریخی قلعه چالشتر اتاق پذیرایی دارای نقاشی‌های سبک اروپایی و سبک تلفیقی برگرفته از داستان‌های شاهنامه و گنجنامه است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری  صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری تأکید کرد: در موزه «صنعت» حرفه‌های رایج مردم منطقه مانند آهنگری، درودگری (نجاری)، گیوه‌دوزی و پینه‌دوزی به نمایش درآمده است.

او افزود: در موزه «سنگ» مجموعه فرهنگی تاریخی قلعه چالشتر سنگ‌های تاریخی از دوران اشکانیان تا قاجاریه شامل سنگ‌هایی از حوض‌های آب، آسیاب و کارخانه‌های عصاری (روغن‌کشی) وجود دارد.

جیلان تصریح کرد: مجموعه فرهنگی تاریخی قلعه چالشتر مربوط به دوره قاجاریه ۲۷ مردادماه ۱۳۷۷ با شماره ۲۱۰۱ و همچنین ۲۰ آذرماه ۱۳۷۹ با شماره ۲۹۲۴ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

چالشتر یکی از محله‌های شهرکرد در غرب مرکز چهارمحال و بختیاری است.

انتهای پیام/